از موارد مشکلی که گاه در مرکز با آن مواجه می شویم کودکانی هستند که ضمن داشتن مشکل عقب ماندگی ذهنی از مشکل پر فعالیتی نیز رنج می برند ( یا درست تر بگوئیم دیگران از این مشکل آنها رنج می برند ! ) پرفعالیتی که اکثرا" نشانه ای از اختلال کمبود توجه و تمرکز است وقتی با عقب ماندگی ذهنی توام شود مشکل را دو چندان می کند.

 پرفعالیتی با آنچه که به " شیطان بودن " معروف است متفاوت است . بعضی از کودکان شاید ذاتا" نسبت به کودکان دیگر " شلوغ تر " باشند و این امکان دارد به دلایل ارثی یا تربیتی و محیطی باشد .( و نه آسیبی به مغز)  کودکان شلوغ در عین حال می توانند بر روی یک فعالیت متمرکز شوند و در زمانهائی خودشان را کنترل کنند و اصطلاحا " پسر یا دختر خوبی " شوند .می توانند در  زمانهای طولانی یک جا بنشینند و به تماشای کارتون مورد علاقه اشان بپردازند یا برای بازی کردن با دیگران نوبت را رعایت کنند و خطر و موقعیت های خطر زا را تشخیص می دهند . اما کودکان پر فعالیت این چیز ها را ندارند --در اکثر موارد نمی توانند برای مدتی  یک جا بنشینند- نمی توانند فعالیتی را برای مدتی نسبتا طولانی ادامه دهند حتی اگر در ابتدا به آن علاقه نشان بدهند - نمی توانند در بازی با بچه های دیگر نوبت را رعایت کنند  و قادر به تشخیص موقعیت های خطر زا نیستند و  اصولا در کسب اخلاق دیگر پیروی که یکی از ملزومات یادگیری است مشکل دارند.

آموزش های معمول به این کودکان چندان نتیجه ای نخواهد داشت مگر اینکه ما ابتدا ملزومات یاد گیری را که در آنها ضعیف است تقویت نمائیم ضمن اینکه در کنار اهدافی که ذکر خواهم کرد می توانیم بتدریج بعضی آموزشهای جانبی را وارد کنیم که خود برای ارزیابی پیشرفت کودک در آمادگی اش برای اعمال آموزشهای معمول مفید می باشد. بنابراین برنامه اولیه ما برای این کودکان شامل موارد ذیل می باشد :

-- تمرین نشستن طولانی تر روی  صندلی (استمرار نشستن ) با استفاده از فعالیت های مختلف ( Lego -Pegboard-  Puzzle    نخ و مهره -سفال - کلاژ - رنگ آمیزی و غیره )

       -- افزایش تحمل کاری با زمانبندی فعالیت های محوله ( این زمانبندی در فعالیت هائی مثل نخ و مهره می تواند با تعیین تعداد مهره ها انجام شود مثلا در شروع با 5 مهره و سپس در مراحل بعدی تعداد مهره ها افزایش یابد.) باید در هر مرحله فعالیتی که به کودک داده می شود طوری زمانبندی گردد که کمی بالاتر از سطح فعالیت او باشد و بتدریج زمان آن افزایش یابد.

       -- تقویت" اخلاق دیگر پیروی"   کودک باید یاد بگیرد که نمی تواند به خواست خود کاری را که به او محول می شود نیمه تمام بگذارد حتی اگر ما دستهای کودک را بگیریم و با همدیگر کار را تمام کنیم  و یا اینکه طوری  وانمود کنیم که این ما بودیم که تصمیم گرفتیم به فعالیت پایان دهیم  مثلا با اظهار کودک  فعالیت را متوقف نکنیم اما بزودی" تصمیم بگیریم " که فعلا بسه!

( سه مورد بالا کاملا در ارتباط با هم هستند و پیشرفت در هرکدام پیشرفت موارد دیگر را هم تسهیل می کند ضمن اینکه تامین کننده هدف اصلی یعنی افزایش توجه و تمرکز نیز می باشد .)

      -- استفاده از فعالیت های حرکتی درشت بصورت هدفمند مثل راه رفتن روی نرده تعادلی و حرکت درون نردبان افقی و و حرکت بر روی سکوهای مختلف الارتفاع و پرتاب هدفمند توپ داخل سبد و ....در افزایش توجه و تمرکز نقش اساسی دارد و حتما باید در برنامه گنجانده شود.

بعضی از همکاران با این تصور که پر فعالیتی این کودکان ناشی از انرژی زیاد آنهاست پیشنهاد می کنند با فعالیت های حرکتی سنگین آنها را خسته کنید .اما من با این روش کاملا مخالفم و معتقدم که کارهای بی هدف حرکتی مثل دویدن بی جهت  باعث آشفتگی بیشتر کودک می شود و ممکن است رفتار های مختل را در او بیشتر نماید .

دارو درمانی در کنار برنامه های فوق اکثرا" کمک کننده است اما باید یه عوارض جانبی دارو ها نیز توجه نمود ضمن اینکه همه کودکان به یک نحو به دارو ها پاسخ نمی دهند. 

عصر روز شنبه ۹/۲/۸۵ آقای نظم ده معاون محترم توانبخشی سازمان بهزیستی به همراه کارشناسان ستادی جهت رسیدگی و بازدید از مراکز غیردولتی و هیئت امنائی تحت پوشش بهزیستی به همدان سفر کردند . و در این ماموریت از بعضی از مراکز فوق بازدید نمودند.

عصر روز گذشته (۱۰/۲/۸۵) جلسه ای با حضور تیم فوق و با حضور مدیر کل محترم بهزیستی استان همدان  و معاون توانبخشی بهزیستی استان  و مدیران مراکز غیر دولتی و هیئت امنائی استان در سازمان بهزیستی همدان تشکیل گردید .

در این جلسهء حدود یک ساعته آقای نظم ده در کل از کار مراکز خدمات دهنده به افراد تحت پوشش بهزیستی ابراز رضایت نمودند و گردش امور را در کل "خوب " توصیف نمودند اما انتقاداتی نیز به بعضی از مراکز داشتند که مدیران مراکز فوق اظهار نمودند برای رفع ایرادات وارده نیازمند برخورداری از یارانه بیشتری می باشند معاونت محترم توانبخشی نیز اضهار داشتند که از مرداد ماه ۸۴ افزایش یارانه ها اعمال شده و مابه التفاوت ها پرداخت خواهد گردید ضمن اینکه معتقد بودند این افزایش گر چه نسبت به قبل قابل توجه می باشد اما کافی و بر طرف کننده همه نیاز های مراکز نیست و برای سال های بعد نیز سعی در افزایش سقف یارانه ها خواهند نمود .

مدیران مراکز نیز قول دادند همه توانشان را در جهت بهبود کیفی کار ها به کار ببندند و آقای دکتر میر عرب مدیر کل محترم بهزیستی استان همدان نیز نسبت به حمایت بیشتر از گذشته از مراکز فوق همراه با افزایش نظارت بر کار آنها تاکید نمودند .

ضمنا در این جلسه آقای نظم ده اظهار نمودند که به نظر ایشان کار با کودکان نسبت به کار با سالمندان- مراکز روزانه نسبت به مراکز شبانه روزی و آموزش و توانبخشی نسبت به نگهداری در اولویت می باشد. ضمن اینکه وجود  همه بخش های فوق  لازم است و باید از همه مراکز تحت پوشش سازمان بهزیستی که " تا به حال کارنامه خوبی داشته اند "حمایت های لازم ( البت با نظارت دقیق تر ) صورت گیرد.

شخصا سفر  آقای نظم ده معاونت محترم توانبخشی بهزیستی و همراهان  را به استان به فال نیک می گیرم و امیدوارم با تکرار چنین سفر هائی گره هائی از کار مراکز و افراد تحت پوشش سازمان بهزیستی باز گردد.