X
تبلیغات
وبلاگ جلال جوادی - رشد کودکان
کاردرمانگر و مدیر مرکز آموزش و توانبخشی مهدیه همدان

 با بدست آوردن کنترل سر  و تقریبا در همان زمانی که کودک در حال آموختن نشستن است او غلطیدن به طرفین را نیز یاد می گیرد.و ابتدا او می آموزد با کمک و تحریک اطرافیان ازحالت خوابیده به پشت به روی شکمش برگردد. هرچند در چرخیدن مستقل او ابتدا آمدن از حالت دمر به حالت طاقباز  را می آموزد.

ممکن است او در حدود سن ۳ ماهگی قادر به چرخاندن اولیه خودش از شکم به پشت (دمر به طاقباز) باشد ولی شاید برای اینکه بتواند از پشت به شکم ( طافباز به دمر) برگردد تا ۵ یا ۶ ماهگی زمان نیاز داشته باشد. با اینحال برای اینکه توانائی بیشتری در مانور برای و حین چرخش داشته باشد نیازمند   قوی تر شدن عضلات گردن و دست و بازویش است  .

در حدود  سه ماهگی وقتی کودک روی شکمش قرار داده می شود ممکن است سر و شانه هایش را همراه با استفاده از دستانش برای حمایت بالا بیاورد . این حالت (mini pushup)به او برای تقویت عضلاتی که  برای چرخیدن استفاده خواهد کرد کمک می کند.

در پنج ماهگی کودک قادر به بالا آوردن سرش و بلند شدن روی دستانش و قوس دادن به پشتش برای بالا آوردن سینه اش از زمین خواهد بود. او حتی ممکن است روی شکمش نوسان کند و پاهایش را به زمین بزند و حالت شنا به دستانش بدهد ِهمه این تجربیات به او برای رشد عضلاتی کمک می کند که   در چرخیدن به طرفین لازم است  و معمولا در حدود سن شش ماهگی این چرخش به طرفین کامل می شود.

باید توجه داشت در حالیکه بعضی از کودکان از غلطیدن به عنوان سبک اصلی اشان برای انتقال و جابجائی جهت رسیدن به اطراف و دیگران یا اسباب بازی ها استفاده می کنند تعداد زیادی نیز آن را بکلی نادیده گرفته یا بسرعت از این مرحله رد می شوند و در حالت نشسته یا با خیز برداشتن و سینه خیز رفتن به اهداف خود می رسند و این جای نگرانی ندارد چون کودک مدام در حال کسب مهارتهای جدید است و با حرکت به طرق مختلف علاقه اش را به کشف و جستجوی در محیط نشان خواهد داد.

وهمانطور که در پست head control اشاره کردم کودکان مهارتهایشان را  کاملا مثل هم رشد نمی دهند بعضی ممکن است زودتر و عده ای نیز دیر تر مراحل رشد روانی- حرکتی را بدست بیاورند و  به کودکان نارس ضمن دقت بیشتر باید زمان بیشتری نیز برای کسب مهارتها داده شود.

در صورت تاخیر شک برانگیز مراجعه به پزشک اطفال  و کاردرمانگر حاذق  در تست های رفلگسی و عضلانی می تواند وجود یا عدم وجود تاخیر قابل ملاحظه را مشخص نماید که در صورت نیاز تمرینات و تکنیک های درمانی در کلینیک های کاردرمانی رشد همه مراحل رشدی را تسهیل خواهد نمود.  

-----

آرشیو موضوعی: رشد کودکان

+ نوشته شده در  یکشنبه 2 اردیبهشت1386ساعت 8:43 قبل از ظهر  توسط جلال جوادی  | 
 

نشستن مستقل دیدگاه جدیدی را  از جهان  به کودک می دهد. زمانیکه دیگر عضلات گردن و پشت کودک به اندازه کافی برای نگهداشتن او به طور مستقیم قوی شده باشند و معلوم شده که او دیگر با تغییر وضعیت پاهایش به اطراف نمی افتد.

زمان رشد نشستن

کودک احتمالا بین چهار  تا هفت  ماهگی نشستن مستقل را یاد می گیرد. این زمان حدودا" همان زمانی است که کودک در چرخیدن به طرفین و بالا نگهداشتن سرش ماهر شده است. حدود ۹۰ در صد کودکان در ۸ ماهگی می توانند برای مدت قابل ملاحظه ای بدون حمایت بنشینند. (البته حتی آنهائی که مهارت کافی در نشستن را بدست آورده اند عاقبت می افتند چون از حفظ وضعیت صاف بدن در حالت نشسته خسته می شوند.)

چگونگی رشد نشستن

  در حالیکه حتی از روز اول می شود شرایطی را برای دادن وضعیت نشسته به کودک ایجاد نمود اما در حقیقت نشستن مستقل قبل از بدست آوردن کامل کنترل سر شروع نمی شود. با شروع چهار ماهگی عضلات گردن و پشت کودک بسرعت قوی می شوند و کودک یاد می گیرد که سرش  را در حالیکه بروی شکم قرار گرفته است بالا بگیرد و مدت زیادی سرش را در این حالت نگهدارد.    

ممکن است در پنج  ماهگی او بتواند برای لحظاتی بدون کمک بنشیند هرچند بزرگتر ها باید نزدیک او و مراقبش باشند و با گذاشتن بالش در اطراف او  از آسیب دیدنش در افتادن احتمالی جلوگیری کنند.

بزودی کودک می فهمد که چگونه با کمک یک یا دو دستش هنگامیکه در حالت نشسته به جلو متمایل می شود تعادلش را حفظ کند . در هفت ماهگی کودک احتمالا" قادر خواهد بود بدون حمایت و در حالیکه از دستانش برای مکاشفه استفاده می کند بنشیند و یاد می گیرد که چگونه بدون افتادن برای گرفتن چیزی که می خواهد در حالت نشسته  بچرخد. حتی ممکن است در این زمان او قادر باشد با فشار روی دستانش در حالیکه روی شکم قرار گرفته به حالت نشسته در بیایدو احتمالا  با شروع هشت ماهگی او دیگر بدون هیچ حمایتی در نشستن مستقل ماهر شده است. 

                       با استفاده از سایت www.babycenter.com

--------

آرشیو موضوعی: رشد کودکان

+ نوشته شده در  سه شنبه 15 اسفند1385ساعت 11:58 قبل از ظهر  توسط جلال جوادی  | 

یکی از راههای کشف زود هنگام مشکل کودکان یا اطمینان از نبود بعضی از مشکلات احتمالی مراجعه بموقع به مراکز وابسته به شبکه بهداشت می باشد که پرسنل آنجا در صورت برخورداری از آموزش های لازم و آگاهی از علائم بالینی انواع مشکلات رشدی می توانند خدمات ارزنده ای را به خاطر کمک به تشخیص زود هنگام به خانواده ها انجام دهند.

اندازه گیری دور سر و وزن و قد کودکان و سوال از سیر رشدی خانواده ها می تواند در این زمینه کمکی اساسی باشد.

اما آگاهی بیشتر پرسنل این مراکز از علائم مشکلاتی نظیر بيماري فنيل كتونوريا يا علائم مشكلات رفتاري و ارتباطی وبخصوص اختلالات نافذ رشد مثل اوتیسم و آسپرگر و کم توانی ذهنی در سنین پائین همراه با آموزش به این پرسنل در جهت برقراری ارتباط بهتر و صمیمانه تر با خانواده ها ( نه برخوردی که خانواده احساس کند با مراجعه به مرکز بهداشتی باعث مزاحمت برای آنها شده است و از مراجعه خود پشیمان شود.)می تواند بسیار ارزشمند باشد.

 --------

آرشیو موضوعی: رشد کودکان

+ نوشته شده در  شنبه 5 اسفند1385ساعت 11:56 قبل از ظهر  توسط جلال جوادی  | 

کودک شما بعد از تولد کنترل ضعیفی روی سرش دارد چون عضلات گردن او نسبتا ضعیف است .او این مهارت حیاتی را که پایه ای برای دست یابی به همه مهارت های حرکتی بعدی مثل آمدن به حالت نشسته  و راه رفتن است به تدریج در شش ماهه اول زندگی بدست می آورد .

زمان رشد کنترل سر

احتمالا کودک در حدود یک ماهگی قادر به بلند کردن سرش خواهد شد .و در حدود چهار ماهگی قادر خواهد شد وقتی در وضعیت نشسته قرار میگیرد آن را بالا نگهدارد و در سن شش ماهگی عضلات گردن  باید به اندازه کافی برای کنترل سرش قدرت داشته باشد.

چگونگی رشد

کودک شما برای یک ماه یا بیشتر جهت حمایت از سر و گردنش به شما تکیه خواهد کرد در این مدت به طور طبیعی شما راهی برای اطمینان بخشی به کودکتان نسبت به خودتان و زمان زیادی برای خیره شدن در چشمهای یکدیگر و فشردن و چسباندن او در بازوانتان دارید.

۱تا۲ماهگی

با پایان اولین ماه او باید بتواند مختصرا هنگامیکه در حالت دمر قرار میگیرد سرش را بالا بیاورد و آن را از جهتی به جهت دیگر بچرخاند.در حدود ۶تا۸ هفتگی اگر او جزء کودکان قوی باشد میتواند سرش را وقتی به پشت قرار میگیرد بالا بیاورد .زمانی که شما او را روی شانه هایتان حمل میکنید او کنترل کافی برای نگه داشتن سرش به طور مستقیم خواهد داشت اما نه برای مدت طولانی و ثابت.همچنین او توان کافی برای بالا نگه داشتن سرش هنگامی که در صندلی ماشین .(car seat)یا آغوش بچه(front pack)می نشیند خواهد داشت.

سهيل جوا دي

 

3 تا 4 ماهگی

در این زمان شما رشد قابل ملاحظه ای در کنترل سر خواهید دید کودک شما خواهد توانست وقتی به حالت دمر قرار داده میشود سرش را تا۴۵ درجه بالا میاورد و ان را به طور مستمر بالا نگه دارد . یک بازی جالب که همچنین می تواند عضلات گردن او را رشد دهد این است که کودکتان را روی زمین به پشت قرار دهید و به آهستگی با گرفتن دستها یش او را به بالا بکشید و به حالت نشسته در بیاورید و سپس به آرامی او را به حالت اول برگردانید و این کار را تکرار کنید.در این سن او باید بتواند وقتی از حالت خوابیده بلند میشود سرش را مستقیم نگه دارد .ممکن است کودک شما در ۴ ماهگی برای استفاده از کالسکه  (jogging stroller)آمادگی داشته باشد اما بهتر است برای بردن أن به خیابان عجله نکنید .

۵ تا ۶ ماهگی

قبل از شش ماهگی کودک شما قادر خواهد بود سرش را بطور مداوم و مستقیم بالا نگهدارد و وقتی از حالت خوابیده به حالت نشسته بلند میشود آن را به جلو بیاورد.

و بعد...

زمانیکه کودک شما به خوبی کنترل سرش را بدست آورده او میتواند برای نشستن، غلطیدن و چهار دست و پا رفتن حرکت کند.کنترل سر همچنین برای جویدن غذاهای جامد و نشستن روی صندلی های بلند لازم است. 

نقش شما 

 به طور طبیعی نیازی نیست شما کاری برای تسریع در دستیابی کنترل سر کودکتان انجام دهید،ولی باید مراقب باشید که روند طبیعی آن بخوبی طی شود. بخصوص در اولین ماه لازم است که سر و گردن کودک را وقتی که او را بلند می کنید یا نگه می دارید و حمل می کنید خوب ساپورت کنید. هر چند در این زمان کودک شما باید به پشت بخوابد گاهگاهی در هنگام بیداری برای تقویت عضلات گردن او را بر روی شکم قرار دهید و سرش را بلند کنید تا شما یا اسباب بازی ها را نگاه کند .                                                                                                  از سه تا شش ماهگی ، شما باید شرایطی فراهم کنید تا کودکتان با مقداری حمایت از گردن و سر با وضعيتي مطمئن در حالت نشسته قرار بگیرد. از بالش ها استفاده کنید یا او را در نقاط مختلف خانه در دامنتان در حالیکه پشتش به شماست  بنشانید تا او محیط و تغییرات را ببیند.

تا زمانیکه کودکتان کنترل سر کافی و با تسلط بدست نیاورده او را در کالسکه قرار ندهید وقتی که فکر می کنید او آماده است کالسکه ای با حمایت و امنیت کافی فراهم کنید.

اگر نگران هستید

اگر کودک شما حتی در ۳ ماهگی کنترل سزکمی دارد برای معاینه او را نزد پزشک ببرید. البته توجه داشته باشید کودکان مهارتهایشان را بطور متفاوت رشد می دهند بعضی سریع تر و بعضی آرام تر و این در مورد مهارت کنترل سر نیز صادق است کودکان نارس ممکن است این و دیگر مراحل رشد حرکتی را دیرتر از کودکان هم سن خود کسب کنند اگر نگران هستید بهتر است به پزشک کودکان مراجعه نمائید.

از سایت http://www.babycenter.com  

 

یک توضیح:

در مورد قسمتی از نوشته بالا  در مورد عدم استفاده از کالسکه قبل از اینکه  توانائی      head control کودک خوب شود  باید توضیح بدهم که این مسئله در مورد "کالسکه" هائی که والدین برای راحتی خودشان هنگام قدم زدن از آن استفاده می کنند و کودک تنها در آن مي خوابد نبوده است در حقیقت به  وسیله فوق اصلا  نمی شود کالسکه گفت چون در کالسکه های واقعی کسی نمی خوابد.

 

من به عنوان پدر ترجیح می دهم از این "تختخواب های چرخ دار " نیز در ماههای اول  استفاده نکنم چون کودک در این دوره بیشترین نیاز را به احساس امنیت و همبستگی و همانطور که در نوشته بالا اشاره شده ارتباط چشمی و face to face وأغوش والدین دارد در حالیکه ممکن است به خاطر این کالسکه مدت زیادی از آن محروم شود.

اما آنچه در این نوشته به عنوان کالسکه عنوان شده است دارای زاویه می باشد و کودک در تعامل بیشتری با محیط می باشد .واضح است که در آن کودک به خاطر امنیت بیشتر و نیفتادن سرش به سمت جلو و طرفین  نیاز مند توانائی بیشتری در کنترل سرش است.  

                        

 

  آرشیو موضوعی: رشد کودکان

+ نوشته شده در  جمعه 27 بهمن1385ساعت 10:33 قبل از ظهر  توسط جلال جوادی  | 

شناخت مراحل کسب یک مهارت از شروع تا کامل شدن آن چند فایده دارد:

 ۱) اگر کودک در کسب آن مراحل تاخیر داشته باشد می تواند یک هشدار باشد.

۲)با تست چند ( و نه یک) مهارت مثلا: کار با قیچی و کار با مکعب های استاندارد و مراحل نقاشی و مفاهیم شناختی مثل رنگ و اعضا بدن و... می توان میزان تاخیر یا عقب بودن کودک را نسبت به کودکان دیگر تعیین نمود.

۳) شناخت مراحل برای درمانگران و مربیان راهنمائی برای برنامه ریزی صحیح در کار با کودکی که آن مراحل را بموقع کسب نکرده است می باشد.

 با این مقدمه در این پست مراحلی را که یک کودک شروع به طی طریق روی پله می نماید بیان می کنم و ممکن است ( به استقبال خوانندگان عزیز هم بستگی دارد.) موارد دیگری را در پست های دیگر بیان کنم. لازم به ذکر است که این مورد و موارد دیگری نظیر آن را در زمان دانشجو بودنم (چون دانشجوی علاقمندی بودم) از جزوات کاردرمانی  استخراج کرده ام. 

کودک و پله

۱۲ ماهگی     با استفاده از دیوار می تواند پهلو به پهلو و از بغل راه برود

۱۴ ماهگی     از پله ها چهار دست و پا بالا می رود

۱۸ ماهگی     وقتی یک دستش را بگیریم از پله ها بالا می رود

                   و با گرفتن دستهایش به پله از آن بالا و پائین می رود

۲۱ ماهگی     با گرفتن یک دستش از پله ها پائین می آید

۲۴ ماهگی    به تنهائی از پله بالا و پائین می رود (دو پا در هر پله)

۲/۵ سالگی    از پله ها بدون کمک بالا می رود ولی هنگام پائین آمدن دیوار را گرفته و بر روی هر پله دو پا می گذارد. 

 ۳ سالگی   از پله ها (تقریبا") مثل بزرگتر ها ( در هر پله یک پاگذاشته)   بالا و پائین می رود.

 -----

آرشیو موضوعی: رشد کودکان

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 5 بهمن1385ساعت 8:20 بعد از ظهر  توسط جلال جوادی  | 

هشتم مهر روز جهانی ناشنوایان را گرامی می داریم!

کم شنوائی و ناشنوائی از جمله مشکلاتی است که اگر هر چه زودتر شناخته شود و مداخلات درمانی و توانبخشی بخصوص از طرف همکاران شنوائی شناسی آغاز گردد نتایج بهتری از نظر رشد گفتار و زبان و بطور کلی توانائی بهتر در برقراری ارتباط حاصل می شود.

اخیرا در این راستا سازمان بهزیستی در همدان اقداماتی را در جهت غربالگری کودکان کم شنوا و ناشنوا از همان دوران نوزادی انجام داده و نوزادان با مراجعه به بخش شنوائی شناسی مرکز توانبخشی شهید بهشتی مورد ارزیابی قرار می گیرند و کارت سلامت برای آنها صادر می شود .

از طرف سازمان بهزیستی  برنامه های دیگری نیز اعلام شده است که در آینده این طرح گسترش یافته و غربالگری کودکان ۵ ساله نیز قرار است  به زودی در سطح کشور انجام شود .

ضمن تشکر از دوستان عزیز شنوائی شناس در مرکز توانبخشی شهید بهشتی می خواهم به مناسبت روز جهانی ناشنوایان متن بروشور آموزشی را که از طرف معاونت امور فرهنگی و پیشگیری سازمان بهزیستی استان همدان  در این رابطه منتشر شده است در این وبلاگ عرضه نمایم:

شاخص های پایش رشد طبیعی شنوائی گفتار و زبان در نوزادان و کودکان خردسال

 

شاخص های پایش رشد طبیعی شنوائی گفتار و زبان در نوزادان و کودکان خردسال


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 8 مهر1385ساعت 1:10 بعد از ظهر  توسط جلال جوادی  | 

این سوالی است که ممکن است گاه برای خانواده ها در سیر رشدی کودکشان مطرح گردد.

ابتدا باید بگویم در هر زمان که این پرسش مطرح می شود و خانواده این امکان را می دهد که ممکن است کودکش مشکلاتی از نظر رشدی در مقایسه با هم سالانش داشته باشد عاقلانه ترین کار این است که خیلی سریع به متخصصینی که در این زمینه می توانند اظهار نظر قابل اعتماد داشته باشند مراجعه نمایند.چون در صورت وجود مشکل اصل اول مداخله سریع ( به قول بعضی از اساتید زودرس) است. یعنی هر چه زودتر مداخلات درمانی (در صورت نیاز) شروع شود نتایج بهتر و سریع تری حاصل می شود.

ثانیا وقتی صحبت از مشکلات رشدی می شود تنها رشد بدنی و افزایش قد و وزن مطرح نیست رشد از جنبه های مختلف جسمی و روانی و ذهنی و ارتباطی مورد توجه قرار می گیرد و دقت در همه این زمینه ها لازم می باشد.

اما چگونه می شود فهمید که کودکی مشکلات رشدی دارد یا خیر؟

رشد روانی -حرکتی هر فرد از الگوهای خاصی تبعیت می کند این الگو ها به همت دانشمندان بدست آمده است و اکنون ما می توانیم برای تشخیص اینکه کودک از الگوهای طبیعی رشدی تبعیت می کند یاخیر به آن مراجعه نماییم  به عنوان مثال کودک طبیعی در یک ماهگی شروع  به گردن گرفتن می کند و تا ۴ ماهگی باید گردن گرفتن او کامل شود .حال اگر کودک۸ماهه ای را دیدید که هنوز سرش را نمی تواند بلند کند یقین داشته باشید برای طی طریق در سیر رشدی اش نیاز به کمک دارد .

کتابهای مختلفی در بازار هست که خود خانواده ها هم می توانند با مراجعه به آنها تا حدودی از سیر طبیعی رشد کودک آگاه شوند  کتاب " من و کودک من " ( دکتر جواد فیض)و کتاب " رشد و تکامل کودک "( الیزابت هارلوک ترجمه مریم حیدری ) نمونه هائی از این کتب هستند.

  مراکز وابسته به شبکه بهداشت بخصوص با استفاده از جدول رشد و گرفتن قد و وزن و دور سر در این زمینه کمک زیادی می کنند.

اما چه کسانی در این زمینه می توانند نظری قابل اعتماد بدهند؟

۱ـ متخصص مغز و اعصاب کودکان (در اکثر موارد بهترین گزینه است.)

۲ـ متخصص اطفال ( که در زمینه اختلالات تکاملی و رشدی دید کافی داشته باشند)

۳ـ کارشناس کاردرمانی ( که در زمینه رشد روانی حرکتی مطالعات کافی دارندمیتوانند به پزشک در تشخیص طبیعی بودن  مراحل رشدی کمک کنند.)

۴- کارشناس گفتاردرمانی ( همین کمک را در زمینه رشد آواسازی و گفتار می توانند انجام دهند.)

در صورتی که کودکی از نظر برخی حیطه های رشدی دچار تاخیر یا مشکل باشد به تناسب آن ممکن است  مداخلات پزشکی و توانبخشی همکاران کاردرمانگر و فیزیوتراپیست و گفتار درمان و روانشناس برای کمک به کودک نیاز باشد. 

                             

+ نوشته شده در  چهارشنبه 30 فروردین1385ساعت 11:44 بعد از ظهر  توسط جلال جوادی  |